Cem Kemal Erbaş Network, Siber Güvenlik ve Teknik Rehberler
🌐 Spanning Tree Protocol (STP) Nedir? – Yapılandırma ve Teknik İnceleme
STP (Spanning Tree Protocol), birden fazla anahtarlayıcı bulunan yerel ağlarda (LAN) döngüleri önlemek amacıyla kullanılan bir ağ protokolüdür. IEEE 802.1D standardına dayanan STP, redundant (yedekli) bağlantılar arasında sadece bir tanesini aktif, diğerlerini ise yedek olarak tutar. Bu sayede veri iletimi sırasında döngüler engellenir, ağ kararlılığı korunur.
🔁 STP Nasıl Çalışır?
STP, ağa dahil olan tüm anahtarlayıcılar arasında bir mantıksal yayılma ağacı (spanning tree) oluşturarak, yalnızca en kısa yolu aktif bırakır. Geri kalan yollar bloke edilir, fakat bağlantı kopması durumunda bu yollar otomatik olarak aktif hale getirilebilir.
🧠 STP Temel Kavramları
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| Bridge ID (BID) | Anahtarlayıcının MAC adresi ve öncelik değeri ile oluşan eşsiz kimliktir. |
| Root Bridge | Ağın merkez noktasıdır. En düşük Bridge ID’ye sahip switch, Root Bridge olur. |
| Root Port | Root Bridge’e giden en kısa yolun bulunduğu porttur. Her switch’te sadece bir tane bulunur. |
| Designated Port | Her segmentteki en iyi porttur. Trafik bu porttan akar. |
| Blocked Port | Döngü riskine karşı kapatılmış porttur. Veri iletmez. |
| BPDU (Bridge Protocol Data Unit) | STP’nin ağ topolojisi hakkında bilgi paylaşmak için kullandığı veri paketleridir. |
🏁 Root Bridge Seçimi
- Tüm anahtarlayıcılar kendilerini Root Bridge ilan eder.
- En düşük Bridge ID‘ye sahip olan Root seçilir. (Önce öncelik değeri, sonra MAC adresi)
- Root Bridge seçiminden sonra her switch kendi Root Port’unu belirler.
- Her bağlantı segmentinde en iyi yol Designated Port olarak atanır.
Varsayılan Bridge Priority değeri: 32768
Daha düşük bir değer atanarak manuel olarak Root Bridge seçilebilir.
SW1(config)# spanning-tree vlan 1 priority 24576
📶 STP Port Maliyetleri (Cost)
| Bant Genişliği | STP Maliyeti |
|---|---|
| 10 Mbps | 100 |
| 100 Mbps | 19 |
| 1 Gbps | 4 |
| 10 Gbps | 2 |
⏱️ STP Zamanlayıcıları
| Zamanlayıcı | Varsayılan Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Hello Time | 2 saniye | Root Bridge’in BPDU gönderim sıklığı |
| Max Age | 20 saniye | Bir BPDU alınmazsa ağda değişiklik varsayılır |
| Forward Delay | 15 saniye | Portların Listening ve Learning durumlarında kaldığı süre |
🔄 STP Port Durumları
| Durum | Çerçeve İletir mi? | MAC Öğrenir mi? | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Blocking | ❌ Hayır | ❌ Hayır | Döngü engelleme amacıyla port pasiftir |
| Listening | ❌ Hayır | ❌ Hayır | BPDU dinler, veri taşımaz |
| Learning | ❌ Hayır | ✅ Evet | MAC adreslerini öğrenir |
| Forwarding | ✅ Evet | ✅ Evet | Aktif veri taşıyan durumdur |
| Disabled | ❌ Hayır | ❌ Hayır | İdari olarak kapalı durum |
🔧 STP Yapılandırma Örneği (VLAN ve Trunk)
🔸 VLAN Oluşturma (SW1, SW2, SW3)
vlan 5
name PC
vlan 6
name LAPTOP
🔸 Trunk Port Yapılandırması
SW1:
interface Gi0/1
switchport mode trunk
interface Gi0/2
switchport mode trunk
SW2:
interface Fa0/1
switchport mode trunk
interface Gi0/1
switchport mode trunk
SW3:
interface Fa0/2
switchport mode trunk
interface Gi0/1
switchport mode trunk
🔸 Access Port Ayarı (VLAN 30 için)
SW2:
interface Fa0/11
description PC1 Baglantisi
switchport mode access
switchport access vlan 30
interface Fa0/21
description Laptop1 Baglantisi
switchport mode access
switchport access vlan 30
SW3:
interface Fa0/11
description PC2 Baglantisi
switchport mode access
switchport access vlan 30
interface Fa0/21
description Laptop2 Baglantisi
switchport mode access
switchport access vlan 30
🛠️ Root Switch Tespiti
STP’de Root Switch, bloklamaya giren portlara sahip olmayan anahtarlayıcıdır. Tespiti için aşağıdaki komut kullanılır:
show spanning-tree
- Eğer bir switch’te port bloklamadaysa (e.g.
Fa0/1), bu switch Root değildir. - Root Bridge, her zaman en düşük BID’ye sahip switch’tir ve hiçbir portu blocking modda değildir.
🧪 STP Test Komutları
| Komut | Açıklama |
|---|---|
show spanning-tree | VLAN bazında STP durumu |
show vlan brief | VLAN yapılandırma görüntüsü |
show interfaces trunk | Trunk portları görüntüler |
ping [IP] | Bağlantı testi |
traceroute [IP] | Paket yönünü takip eder |
🧠 Ekstra Bilgiler
- Cisco Switch’ler varsayılan olarak PVST (Per VLAN Spanning Tree) çalıştırır.
- Her VLAN için ayrı STP süreci oluşturulur.
- Daha hızlı yakınsama için RSTP (802.1w) veya Rapid PVST kullanılabilir.
Cem Kemal Erbaş sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
