Bulut/SaaS trafiği arttıkça “tek hat + statik tercih” modeli yetmiyor. FortiGate SD-WAN, birden fazla hattı sağlık ölçümleri (loss/latency/jitter) ve uygulama önceliği ile yönetip, her akışı o an “en iyi” görünen yola taşır. Bunu; link health monitor (probe) + Performance SLA + SD-WAN rules (application steering) üçlüsüyle yapar.
Gecikme ve paket kaybını aktif ölçmek için IP SLA izleme rehberine de bakabilirsiniz.
“MPLS bitti” değil: Birçok yapıda Internet + 5G + (varsa) MPLS hibrit daha iyi maliyet/performans verir. SD-WAN’in gücü, bu hibriti ölçerek yönetmesidir.
Neden şimdi?
🧩 SaaS (O365/Teams, Salesforce vb.) için daha düşük gecikme ve daha stabil deneyim
⚖️ Maliyet/performans: internet + 5G + MPLS (opsiyonel) arasında akıllı denge
🤖 Otomatik failover: blackout (hat gidiyor) / brownout (hat var ama kalitesiz) anlarında hızlı geçiş
Nasıl çalışır? (FortiGate SD-WAN’in 3 yapı taşı)
1) 🔎 Link Health Monitor
FortiGate, hat kalitesini probelerle ölçer. GUI tarafında temel olarak Ping, HTTP ve DNS seçenekleri görünür.
Ne ölçer?
- Packet Loss
- Latency
- Jitter
2) 📏 Performance SLA
Health-check ölçümlerini “eşik”e bağlayıp, hattın in-SLA / out-of-SLA olup olmadığını belirler.
3) 🛣️ SD-WAN Rules ile Application Steering
SD-WAN service kuralları trafiği uygulamaya göre eşleştirip (App signatures), seçtiğiniz stratejiyle en uygun member’a yollar.
✅ Hızlı başlangıç checklist (sahada iş gören)
1) 🗺️ Hat envanteri
FortiGate SD-WAN member olarak fiziksel port, VLAN, LAG, IPsec/GRE/IPIP tünel ve FortiExtender (4G/5G) gibi birçok arayüzü kullanabilir.
Örnek: ISP1 / ISP2 / 5G (+ varsa MPLS/IPsec)
2) 🧪 SLA eşikleri (örnek set)
- Voice (SIP/RTP): Latency < 120 ms, Jitter < 30 ms, Loss < %1
- O365/Teams: Latency < 120–150 ms, Loss < %1–2 (kuruma göre)
- Bulk/Backup: “lowest cost” / “best effort” (SLA daha gevşek)
İpucu: İlk hafta “çok sıkı eşik” → gereksiz failover üretir. Önce baseline ölç, sonra sıkılaştır.
3) 🧭 SD-WAN kuralları (en iyi 4’lü)
- Voice/Video (jitter odaklı)
- O365/SaaS (latency odaklı)
- Genel data (balanced)
- Backup/Bulk (low cost)
📊 Dashboard/KPI (ölçmeden SD-WAN yönetilmez)
- SLA hit ratio (hangi hat ne kadar süre SLA içinde?)
- Failover sayısı (brownout/blackout geçişleri)
- 95p latency/jitter/loss (kuyruk ve anlık bozulmaları yakalar)
Link quality ölçümlerini FortiGate’te Network > SD-WAN > Performance SLAs ekranında görebilirsiniz.
⚡ 1–2 gün PoC akışı (gerçekçi ve ölçülebilir)
- 2 hat + 1 FortiGate ile SD-WAN members + health-check kur
- Performance SLA tanımla (Voice ve O365 için ayrı)
- SD-WAN rules ile uygulama yönlendirmeyi aç (Voice/Video vs O365)
- Kasıtlı test:
- Blackout: WAN1’i kes
- Brownout: WAN1’de loss/jitter artır (ISP shaping / test cihazı / lab yöntemi)
- Başarı kriteri:
- Kullanıcı deneyimi bozulmadan steering
- Metriklerle kanıt: SLA ihlali → geçiş → toparlanma süresi
Sık yapılan 5 hata
- Tek health-check hedefi (tek DNS/tek IP) → yanlış negatif/pozitif
- Eşikleri çok sıkı koyup “failover flapping” üretmek
- App steering yerine “genel kural” ile her şeyi aynı stratejiye sokmak
- 5G/MPLS gibi hatlarda MTU/fragmentation etkisini hesaba katmamak
- Dashboard kurmadan rollout yapmak (sonra “hissettim yavaşladı” tartışmasına döner)
Cem Kemal Erbaş Network, Siber Güvenlik ve Teknik Rehberler